ANBI Jaarverslag 2025

Voorwoord

Het jaar 2025 stond voor de Iraanse bevolking in het teken van ingrijpende uitdagingen en belangrijke ontwikkelingen. Terwijl het regime zijn onderdrukkingscampagne opvoerde door middel van executies, willekeurige arrestaties en wijdverbreide schendingen van de mensenrechten, bleef de geest van verzet groeien onder politieke gevangenen, arbeiders, vrouwen, jongeren en andere geledingen van de samenleving. Het hele jaar door toonden Iraniërs opmerkelijke moed in hun streven naar vrijheid, gerechtigheid en menselijke waardigheid. Van groeiende campagnes tegen executies binnen gevangenissen tot landelijke protesten: 2025 bracht zowel de verslechterende mensenrechtensituatie in het land als de onwankelbare vastberadenheid van het Iraanse volk om hun fundamentele rechten en vrijheden te verdedigen, duidelijk naar voren.

De ontwikkelingen van 2025

Het jaar werd gekenmerkt door een sterke toename van het aantal executies. Volgens mensenrechtenorganisaties werden in de eerste weken van januari al tientallen gevangenen geexecuteerd. Over heel 2025 werden naar schatting 2.201 executies voltrokken, het hoogste aantal in 37 jaar. Daarmee geldt 2025 als een van de donkerste jaren voor de mensenrechten in de recente geschiedenis van Iran.
Politieke gevangenen Behrouz Ehsani en Mehdi Hassani werden op 27 juli 2025 in de Ghezel Hesar-gevangenis geexecuteerd. Beiden waren ter dood veroordeeld wegens beschuldigingen die verband hielden met hun steun aan het Iraanse verzet. Hun executie leidde tot internationale veroordeling en hernieuwde oproepen tot verantwoording over het gebruik van de doodstraf door het regime.

• Een van de meest langdurige vormen van maatschappelijk verzet was de campagne ‘’No to Executions Tuesdays”. Tegen het einde van het jaar bereikte de campagne haar 101e week en was zij actief in 55 gevangenissen verspreid over het land. Hierdoor groeide zij uit tot een van de grootste gecoördineerde protestbewegingen binnen de Iraanse gevangenis. Wat begon als een protest tegen executies onder gevangenen, ontwikkelde zich tot een nationale beweging die ook internationaal brede steun verwierf binnen mensenrechtenbewegingen.
• In verschillende steden gingen de protesten van arbeiders, verpleegkundigen, studenten, gepensioneerden, leraren, bakkers, oliearbeiders en andere sectoren door, wat een weerspiegeling was van de groeiende ontevredenheid over de economische omstandigheden en het overheidsbeleid. Zo werden er in de Iraanse verpleegsector, waar vrouwen meer dan 80% van het personeelsbestand uitmaken, in 2025 minstens 60 protestacties gemeld.

In oktober begonnen ongeveer 1.500 ter dood veroordeelde gevangenen in de Ghezel Hesar-gevangenis een grootschalige hongerstaking uit protest tegen executies en om de afschaffing van de doodstraf te eisen. De actie kreeg al snel steun van gevangenen in andere afdelingen en gevangenissen. Deze staking trok internationale aandacht en naar verluidt werden verschillende gevangenen die in afwachting van hun executie naar eenzame opsluiting waren overgebracht, weer teruggebracht naar hun afdelingen.

De ‘’12-daagse oorlog“ van juni 2025 markeerde een nieuwe fase van regionale escalatie en had ingrijpende gevolgen voor de mensenrechtensituatie in Iran. In de nasleep van het conflict lanceerden de Iraanse autoriteiten een omvangrijke veiligheidsoperatie, waarbij massaal mensen werden gearreseerd en er meldingen verschenen van buitengerechtelijke executies. Hierdoor verslechterde de toch al zorgwekkende mensenrechtensituatie verder.

Het jaar werd afgesloten met de grootste protestgolf tegen het regime sinds de landelijke opstanden van de voorgaande jaren. De protesten, die in december begonnen in de Grote Bazaar van Teheran, verspreidden zich snel naar andere winkelgebieden en breidden zich vervolgens uit naar universiteiten en talrijke steden door het hele land. Winkeliers sloten massaal hun deuren, studenten sloten zich aan bij de demonstraties en demonstranten daagden het regime openlijk uit, ondanks de zware aanwezigheid van veiligheidstroepen. De opstand weerspiegelde de diepgewortelde maatschappelijke onvrede over de economische crisis en politieke onderdrukking. Deze protesten hielden aan tot in het nieuwe jaar en werden hard neergeslagen door de autoriteiten. Daarbij kwamen duizenden demonstranten om het leven en werden naar schatting 50.000 mensen gearresteerd.

Activiteiten

Gedurende het jaar organiseerde de stichting in diverse Nederlandse steden voorlichtingsstands om aandacht te vragen voor de situatie van politieke gevangenen in Iran en voor de bredere mensenrechtenschendingen die zich daar voordoen.
Tijdens het verslagjaar werden er voorlichtingsstands georganiseerd op:
• 195 dagen in Den Haag
• 30 dagen in Amsterdam
• 20 dagen in andere steden, waaronder Gouda en Nijmegen
Dankzij deze outreachactiviteiten kon de stichting duizenden mensen bereiken en informeren over de mensenrechtensituatie in Iran. Daarnaast droegen deze inspanningen bij aan het vergroten van de publieke betrokkenheid en steun voor de bescherming van fundamentele mensenrechten en vrijheden.

Om het netwerk van donateurs uit te breiden en middelen te verwerven voor haar mensenrechtenactiviteiten, organiseerde de stichting gedurende het verslagjaar diverse fondsenwervingsacties. Deze werden uitgevoerd door toegewijde teams van twee tot vier vrijwilligers, die zich belangeloos hun tijd en inzet beschikbaar stelden. Door middel van huis- aan huisbezoeken gingen zij in gesprek met inwoners in verschillende Nederlandse gemeenten.
Naast het werven van fondsen verspreidden vrijwilligers ook informatiefolders om aandacht te vragen voor de positie van politieke gevangenen en andere slachtoffers van onrecht, vervolging en mensenrechtenschendingen. Op deze manier wist de stichting burgers te bereiken die de waarden van gerechtigheid, vrijheid en menselijke waardigheid onderschrijven en bereid zijn initiatieven ter bevordering van deze waarden te ondersteunen.
Het hele jaar door werden er fondsenwervingsactiviteiten georganiseerd in de volgende steden:
1. Almelo
2. Amsterdam
3. Amsterdam
4. Amstelveen
5. Baarn
6. Berg en Dal
7. Bergen
8. Blaricum
9. Bunnik
10. Delft
11. Den Haag
12. Dordrecht
13. Gooise Meren
14. Hengelo
15. Hilversum
16. Laren
17. Leeuwarden
18. Pijnacker en Nootdorp
19. Putten
20. Schiedam
21. Veldhoven
22. Volendam
23. Waterland
24. Zevenaar

Om het publiek meer inzicht te geven in de mensenrechtensituatie in Iran, organiseerde de sitchting een reeks fototentoonstellingen. Aan de hand van zorgvuldig geselecteerde foto’s, visueel materiaal en informatieve grafieken werden mensenrechtenschendingen en de ervaringen van slachtoffers van onderdrukking onder de aandach gebracht.
Deze tentoonstellingen vonden plaats in verschillende Nederlandse steden, waaronder Zwolle (17 mei), Amsterdam op de Dam (11 oktober en 15 november) en Den Haag (27 januari, 20 april en 25 april). In totaal organiseerde de stichting in 2025 vijftien tentoonstellingen.
Deze tentoonstellingen vormden een belangrijk instrument voor bewustwording en educatie. Bezoekers kregen de gelegenheid om kennis te nemen van de omstandigheden waarmee politieke gevangenen en andere slachtoffers van mensenrechtenschendingen in Iran worden geconfronteerd. Door middel van visuele verhalen en directe gesprekken met bezoekers droegen de tentoonstellingen bij aan een beter begrip van de situatie en aan het vergroten van de solidariteit met de getroffenen.

Als onderdeel van haar inzet voor de bevordering van mensenrechten nam de stichting in 2025 deel aan diverse internationale bijeenkomsten, conferenties en manifestaties die werden georganiseerd door mensenrechtenactivisten en leden van de Iraanse diaspora in Europa.
Op 8 februari 2025 waren vertegenwoordigers van de stichting aanwezig bij een demonstratie in Frankrijk voor vrijheid en democratie. Deze bijeenkomst werd georganiseerd uit solidariteit met het Iraanse volk en als protest tegen de voortdurende mensenrechtenschendingen in Iran. Daarnaast nam de stichting op 6 september 2025 deel aan een demonstratie van de Iraanse diaspora in België en woonde zij op 30 juli 2025 de Free Iran- conferentie in Italië bij.
Deelname aan deze internationale evenementen bood de stichting waardevolle mogelijkheden om samen te werken met gelijkgestemde organisaties, activisten en maatschappelijke initiatieven. Tevens onderstrepen deze activiteiten de voortdurende inzet van de stichting voor de bevordering van vrijheid, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid.

In 2025 organiseerde de stichting 25 bewustmakingscampagnes gericht op de situatie van politieke gevangenen en de noodzaak van afschaffing van de doodstraf in Iran. Met deze campagnes werd aandacht gevraagd voor aanhoudende mensenrechtenschendingen en werd een stem gegeven aan personen die het slachtoffer zijn van vervolging, willekeurige detentie en politieke repressie.

Ter ondersteuning van deze activiteiten werd circa 255 uur besteed aan onderzoek, informatieverzameling en de productie van educatief videomateriaal. Dit materiaal werd ingezet tijdens bijeenkomsten, publieke evenementen en bewustwordingsactiviteiten in heel Nederland. Daarnaast werd het gedeeld met mensenrechtenorganisaties, geïnteresseerde burgers en de internationale gemeenschap.

Met deze initiatieven beoogde de stichting het bewustzijn te vergroten over de uitdagingen waarmee politieke gevangenen, mensenrechtenverdedigers en jongeren in Iran worden geconfronteerd. Tegelijkertijd werd aandacht gevraagd voor bredere vraagstukken zoals politieke onderdrukking en schendingen van fundamentele rechten.

Gedurende het verslagjaar voerde de stichting zes e-mailcampagnes uit, die werden voorbereid en gecoördineerd door een toegewijd team van vrijwilligers. Deze campagnes vormden een belangrijk communicatiemiddel om informatie te verspreiden over ontwikkelingen op het gebied van mensenrechten en lopende bewustwordings- en belangenbehartigingscampagnes.
Dankzij deze communicatie-inspanningen kon de stichting op een tijdige en kosteneffectieve wijze een breed publiek bereiken. De e-mailcampagnes droegen bij aan een grotere betrokkenheid van donateurs en supporters en versterkten het bewustzijn van mensenrechtenkwesties in Iran. Daarnaast speelden deze initiatieven een belangrijke rol bij het uitbreiden van het netwerk van de stichting en het vergroten van de zichtbaarheid en impact van haar mensenrechten- en belangenbehartigingsactiviteiten.

De stichting erkent het belang van cultureel bewustzijn, sociale cohesie en maatschappelijke betrokkenheid bij het versterken van de banden met vrijwilligers, donateurs, sympathisanten en het bredere publiek. Daarom organiseerde zij gedurende het verslagjaar diverse culturele en maatschappelijke activiteiten die bijdroegen aan verbinding, wederzijds begrip en gemeenschapsvorming.
In maart 2025 verwelkomde de stichting vrienden, sympathisanten en donateurs in haar kantoor voor een culturele bijeenkomst ter gelegenheid van Nowruz, het Perzische Nieuwjaar. Dit evenement werd mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de gemeente Den Haag, waarvoor de stichting dankbaar is. De bijeenkomst bood gelegenheid om kennis te maken met de rijke geschiedenis en tradities van dit meer dan 3.000 jaar oude feest, dat symbool staat voor vernieuwing, hoop en het begin van de lente. Door middel van presentaties, culturele activiteiten en gesprekken kregen de deelnemers inzicht in de historische en culturele betekenis van Nowruz en de blijvende relevantie ervan voor miljoenen mensen wereldwijd.
In december 2025 organiseerde de stichting tevens een viering van Shab-e Yalda. Tijdens deze bijeenkomst maakten deelnemers kennis met de oorsprong en symboliek van Yalda, waarbij dhet licht de duisternis overwint. Ook werd aandacht besteed aan de wijze waarop Iraanse families deze traditie vandaag de dag in ere houden door middel van familiebijeenkomsten, verhalen, poëzie en gezamenlijke maaltijden. De viering droeg bij aan het behoud en de promotie van cultureel erfgoed en bevorderde tegelijkertijd de dialoog tussen mensen met verschillende culturele achtergronden.
Daarnaast organiseerde de stichting tijdens de kerstperiode twee gezamenlijke diners in haar kantoor in Den Haag.Zij boden gelegenheid om waardering uit te spreken voor de inzet en betrokkenheid van allen die bijdragen aan de doelstellingen van de stichting, terwijl tegelijkertijd de onderlinge verbondenheid en solidariteit binnen de gemeenschap werden versterkt.
Met deze culturele en maatschappelijke activiteiten wilde de stichting intercultureel begrip bevorderen, culturele diversiteit vieren en de betrokkenheid binnen de gemeenschap versterken. De evenementen droegen niet alleen bij aan het behoud en de overdracht van waardevolle culturele tradities, maar creëerden ook ruimte voor ontmoeting, dialoog, inclusie en wederzijds respect.